The Crossing Group, kısa süre önce
2.955 metrelik bir Kesişim Yönlendirilebilir Yatay Delgi (YYD/HDD) geçişini tamamladı.
Aralık 2025’ten bu yılın Şubat ayına kadar, şirketin ekipleri maxi yatay sondaj makineleri kullanarak Kanada’nın kuzeyindeki donmuş vahşi doğada
Athabasca Nehri’nin altına bir boru hattı döşedi.
Kesişim Yatay Delgi (Intersect HDD) Nedir?
Bu özel kazısız yöntemde yatay sondaj makineleri yatay geçişin zıt uçlarından eşzamanlı olarak delgiye başlıyor ve yeraltında önceden belirlenmiş bir noktada birbiriyle karşılaşıyor. Bu noktadan sonra makinelerden biri iterek ve aynı zamanda diğeri çekerek pilot delgiyi tamamlıyor.
Bütçe dahilinde ve planlanandan önce tamamlanan bu rekor kıran proje, giriş ve çıkış noktalarında
36 inçlik kılıf borusu (casing) kurulumlarını da içeriyor.
Proje Kapsamı
Söz konusu yatay delgi geçişi, Fort McMurray bölgesini Alberta Heartland’a bağlayan ve Wolf Midstream tarafından Alberta’nın kuzeydoğusunda geliştirilen
Whiskey Jack Lateral boru hattı projesinin bir parçası olarak tamamlandı.
The Crossing Group, bu boru hattının bir parçası olarak uzun menzilli HDD geçişini gerçekleştirmek üzere görevlendirildi; şirket, Fort McMurray’in güneyindeki zorlu araziden geçerek Athabasca Nehri’ni aşan
12 inçlik çelik bir boru hattı döşüyor.
Teknik Detaylar
Tüm projenin gözbebeği olan bu yeraltı kesişimli yatay delgi imalatı toplamda
2.955 metre gibi ciddi bir uzunlukta imal edildi.
Birçok büyük çaplı HDD projesinde olduğu gibi yüzeye yakın olan giriş ve çıkış noktalarında stabilizasyonu sağlamak amacıyla casing (kılıf) borular yeraltına yerleştirildi ve delgi ekipmanları bu iksa yapılarının içerisinde gönderildi.
| Konum |
Kılıf Borusu 1 |
Kılıf Borusu 2 |
| Giriş tarafı |
60 m uzunluk, 36 inç |
40 m uzunluk, 42 inç (teleskopik) |
| Çıkış tarafı |
75 m uzunluk, 36 inç |
45 m uzunluk, 42 inç |
Et kalınlığı 20 ila 25 mm arasında olan çelik muhafaza boruları, önceki kış inşaat sezonunda sondaj işlemlerinden önce bir
hidrolik çekiçle döşendi, kapatıldı ve geri dönüş için bekletildi.
Her iki uçtan
12¼ inçlik bir pilot delik açıldı ve orta noktada kesişecek şekilde yönlendirildi, ardından tüneli nihai çapa genişletmek için
24 inçlik bir reamer geçişi yapıldı.
Jeoloji ve Sondaj Sıvısı
Karşılaşılan jeolojik yapı ağırlıklı olarak
kil şist, dolomit ve kireçtaşından oluşmaktaydı ve kaya mukavemeti R2–R4 arasındaydı. Bitüm içeren petrol kumu ve petrol kumtaşı mercekleri de projede karşılaşılan zorluklardandı.
Tünel uzunluğu ve çap göz önüne alındığında kil, şist ve dolomit kireçtaşı jeolojisi için özel olarak tasarlanmış, polimer bazlı, güçlü taşıma ve temizleme özelliklerine sahip bir çamur reçetesi hazırlanarak tünel stabilitesi ve boşaltımı sağlandı.
Yönlendirme Teknolojisi
Tünel uzunluğu, standart bir manyetik yönlendirme halkasının (magnetic steering coil) her iki uçtan kapsayabileceği mesafeyi aştığı için —
girişten 660 metre, çıkıştan 410 metre — delginin büyük bir kısmı yaklaşık üçte ikisi manyetik yönlendirme verisi olmadan, tamamen
jiroskopik yönlendirme araçlarına güvenilerek açılmak zorunda kalındı.
Kesişme noktası
1.550 metrede gerçekleşti ve hizalamayı doğrulamak için 80 metrelik bir örtüşme kullanıldı. Jiroskopik sapmayı doğrulamak ve iki delgi takımının doğru şekilde izlendiğini teyit etmek için
PMR (pasif manyetik mesafe ölçümü) tekniği kullanıldı.
Tüm pilot delgi yönlendirme işlemi, konunun uzmanı herhangi bir şirkete taşere edilmek yerine şirketin kendi yönlendirme ekibi tarafından gerçekleştirildi.
Kullanılan Makineler
| Konum |
Makine |
Kapasite |
| Giriş tarafı |
American Augers Maxi HDD |
450 ton |
| Çıkış tarafı |
American Augers Maxi HDD |
285 ton |
Sondaj ve genişletme operasyonları boyunca
TCI (Tungsten Karbür Uç) aletleri kullanıldı ve reamerlar ve aletlerde beklenen aşınma yönetildi.
Aşırı Soğukta Operasyon
Geçişin her iki tarafındaki kazan sistemleri, sıcaklıkların birkaç kez
-40°C ve altına düşmesine rağmen ekipmanın aşırı soğukta çalışır durumda kalmasını sağladı.
“Bu sıcaklıklarda her şey yavaşlar. Ekipman bakımı, ekip rotasyonları, sıvı yönetimi ve üretkenliği sürdürmek, her düzeyde disiplin ve planlama gerektiriyordu.” — Jesse Funnell, Crossing Group Projelerden Sorumlu Başkan Yardımcısı
Ekipler, dondurucu soğuklara rağmen sahada kalmayı başardılar. Giriş tarafındaki kamp altyapısı da ekiplerin sahada konaklamalarını sağladı; bu da kısıtlı imalat süresi boyunca verimliliği korudu ve ekip üzerindeki yükü azalttı.
Çevresel Kısıtlamalar ve Program Yönetimi
Proje, çevresel kısıtlamalar nedeniyle
Aralık’tan Mart’a kadar olan sıkı bir inşaat süresi içinde yürütüldü. Yalnızca giriş tarafına ulaşım yaklaşık 80 dakikalık bir yolculuk gerektiriyordu ve ekipman ile personelin hareketi için
buz köprüleri hayati önem taşıyordu.
Sezonun başlarında erişim sorunları projeye yaklaşık bir haftalık gecikmeye mal oldu. Ekip, programı yönetmek ve korumak için Noel dönemi de dahil olmak üzere
7 gün 24 saat çalıştı.
“Yerin metrelerce altında 2955 metrelik jiroskopik bir kesişim yatay delgi projesinin hiçbir aşamasında improvize çözümlerle ilerleyemezsiniz. Her karar verilere dayalıydı, her risk öngörüldü ve ekip kusursuz bir şekilde çalıştı. Yapmaya koyulduğumuz şey buydu ve bunu başardık.” — Jesse Funnell
Özellikle kazısız yöntemlerle nasıl imkânsız gibi görünen projelerin hayata geçirildiğini ve nasıl hayal dahi edilemeyen katma değerlerin yaratıldığını bir kez daha gözler önüne serdiği için biz de kendilerini tebrik ediyoruz. Ülkemizde de buna benzer projelerin üretilmesi ve zaten mahir olan Türk Müteahhitlik sektörünün inovasyon ve teknoloji yoğun projelerde de dünya markası olabilmesinin önünün açılması dileğiyle.
