Yönlendirilebilir yatay sondaj (YYS), yüzeyden kazı yapmadan yeraltından açılan delik içerisine boru döşeme tekniğinin adıdır. YYS petrol, doğal gaz, su, enerji ve iletişim hatlarının en çok tercih edilen kazısız geçiş teknolojisidir. YYS ayrıca yeraltı tesisleri nedeniyle oluşan zehirli atık ve kimyasalların rehabilitasyon kanallarının yapımında da sıklıkla kullanılmaktadır.


Tarihteki ilk yönlendirilebilir yatay sondaj uygulaması 1972 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin California eyaletinin Wotsonville yakınlarındaki Pajero nehrinin altından yapılmıştır. Yüksek basınçlı gaz taşıyacak olan 180 metre uzunluğundaki bu geçiş Martin Cherrington'ın liderliğinde Titan Contractor (1965) firması tarafından gerçekleştirilmiştir.

Bu proje aynı zamanda "Yönlendirilebilir Yatay Sondaj Sistemi"nin de doğuşu olmuştur.

 

 

YYS yeraltında üç boyutlu delgi yapabilen bir sistemdir. Delici uç (bit) her an yukarı, aşağı, sağa ve sola yönlendirilerek istenilen yeraltı profil oluşturulabilir. Giriş noktasından belli bir açıyla girip, yeterli derinliğe ulaştıktan sonra 0 derece ile (yatay) ilerlemek ve tekrar yüzeye çıkmak klasik yapım prosedürüdür. Delgi yapılacak yeraltı hattı üzerinde herhangi bir engel (mevcut altyapı tesisleri, temeller...vb.) olması durumunda yeraltı profili, bu engeli bertaraf edecek şekilde altından, üstünden veya yanından geçecek şekilde değiştirilebilir.

 

Pilot delik açma işlemi bittikten ve delici uç (drillhead) yüzeye çıktıktan sonra bu aparat sökülür ve yerine kılavuz deliği genişletecek olan daha büyük çaplı, üzeri kesici elmaslarla donatılmış genişletme başlıkları (back reamer) takılır ve makina tarafından giriş noktasına kadar pilot deliğin ekseninde döndürülerek çekilir. YYS’nin çalışma mantığını daha iyi anlayabilmek için kullanılan ekipmanlara ve sistemin aşamalarına daha yakından bir göz atalım...

 

» Sonraki sayfa için tıklayınız